Ethias Barometer: ongevallen op de arbeidsweg wegen door op absenteïsme
Nu terugkeer naar werk of werkhervatting een steeds belangrijker thema wordt in het publieke debat in België, publiceert Ethias haar Barometer 2025 van de ongevallen op de weg naar en van het werk. Uit de analyse blijkt dat deze ongevallen niet alleen een uitdaging vormen op het vlak van mobiliteit en verkeersveiligheid. Ze hebben ook een duidelijke impact op het absenteïsme: de periodes van arbeidsongeschiktheid zijn vaak langer dan bij een ongeval op de werkplek zelf. In 2025 vertegenwoordigen ongevallen op de arbeidsweg één op de vier dossiers met tijdelijke arbeidsongeschiktheid. Ze liggen ook aan de basis van meer dan een kwart van alle afwezigheidsdagen die verband houden met arbeidsongevallen. Die vaststelling werpt een nieuw licht op de uitdagingen rond preventie, absenteïsme en terugkeer naar werk.
Over de studie
Voor haar Barometer van de ongevallen op de arbeidsweg analyseerde Ethias binnen haar klantenportefeuille 10.620 schadegevallen op het woon-werktraject in 2025. De studie brengt de evolutie van de ongevallen op het woon-werktraject in kaart, meet de gevolgen ervan qua arbeidsongeschiktheid en identificeert de belangrijkste trends rond mobiliteit en preventie.
De belangrijkste inzichten :
- Ongevallen op de arbeidsweg vertegenwoordigen 25 % van de dossiers met tijdelijke arbeidsongeschiktheid (TAO) en 28 % van de afwezigheidsdagen die verband houden met arbeidsongevallen.
- De gemiddelde duur van die arbeidsongeschiktheid ligt 12 % hoger dan bij een ongeval op de werkplek zelf.
- Na zes maanden afwezigheid blijft slechts 3 % van de dossiers open, maar samen vertegenwoordigen die dossiers 53.172 dagen arbeidsongeschiktheid.
Vaak langere afwezigheden en zwaardere gevolgen
Na een daling tijdens de covidperiode blijven de ongevallen op de arbeidsweg toenemen. In 2025 registreerde Ethias 10.620 ongevallen op de arbeidsweg tegenover 10.351 het jaar voordien.
Maar de belangrijkste vaststelling van de studie betreft de gevolgen van die ongevallen.
Uit de analyse blijkt namelijk dat ongevallen op de arbeidsweg zwaar wegen op het absenteïsme en vaak ernstigere gevolgen hebben dan ongevallen op de werkplek:
- ze vertegenwoordigen vandaag 25 % van de dossiers met tijdelijke arbeidsongeschiktheid en 28 % van alle afwezigheidsdagen die verband houden met arbeidsongevallen;
- de gemiddelde duur van de arbeidsongeschiktheid ligt 12 % hoger;
- de gemiddelde kostprijs ligt bijna 19 % hoger (3.333 euro tegenover 2.802 euro);
- 54 dossiers leidden in 2025 tot een blijvende arbeidsongeschiktheid;
- bij de ongevallen op de arbeidsweg waren er 4 dodelijke slachtoffers.
Beperkt aantal dossiers, maar groot deel van langdurig absenteïsme
Van de 6.796 dossiers van ongevallen op de arbeidsweg met tijdelijke arbeidsongeschiktheid leidt de grote meerderheid tot relatief korte afwezigheden. Zo veroorzaakten 4.870 dossiers, of 72 % van de gevallen, minder dan 30 dagen arbeidsongeschiktheid. Samen vertegenwoordigen ze tot 40.904 afwezigheidsdagen of gemiddeld 8 dagen per dossier.
Voor de langstlopende dossiers ziet de situatie er heel anders uit. Na zes maanden arbeidsongeschiktheid blijft ongeveer 3 % van de dossiers nog open. Die dossiers alleen al vertegenwoordigen samen 53.172 afwezigheidsdagen met een gemiddelde duur van 256 dagen arbeidsongeschiktheid per dossier.
Deze cijfers tonen aan dat een beperkt aantal dossiers een groot deel van het absenteïsme veroorzaakt dat verband houdt met ongevallen op de arbeidsweg.
Nu terugkeer naar werk een belangrijk aandachtspunt is voor overheden, werkgevers en werknemers, blijkt uit deze cijfers dat sommige langdurige afwezigheden het gevolg zijn van ongevallen op de weg naar en van het werk.
Achter langdurige afwezigheden gaan vaak uitgebreidere letsels schuil
De letselanalyse helpt ook beter te begrijpen waarom sommige ongevallen op de arbeidsweg leiden tot bijzonder lange periodes van arbeidsongeschiktheid.
In 2025 ging het:
- in 28 % van de dossiers om letsels aan het volledige lichaam,
- in 27 % van de dossiers om letsels aan de onderste ledematen,
- in 18 % van de dossiers om letsels aan de bovenste ledematen,
- in 12 % van de dossiers om letsels aan de schouder, de romp, de heupen of de buik;
- in 9 % van de dossiers om letsels aan de nek, de rug of de wervelkolom;
- in 6 % van de dossiers om hoofdletsels.
Een ongeval op de arbeidsweg treft vaak meerdere lichaamsdelen of zelfs het volledige lichaam. Dat verklaart mee waarom de herstelperiode soms langer duurt en waarom bepaalde arbeidsongeschiktheden meerdere maanden duren.
Deze gegevens onderstrepen ook het belang van beschermende uitrusting. Zo blijkt onder meer dat hoofdletsels relatief beperkt blijven in verhouding tot het aantal ongevallen met fietsers en gebruikers van tweewielers. Dat bevestigt hoe belangrijk het is om een helm te dragen en zo de ernst van bepaalde letsels te beperken.
Elektrische fiets, step, speedpedelec: steeds vaker betrokken bij ongevallen op arbeidsweg
Uit de analyse van de vervoermiddelen die betrokken zijn bij de 6.796 dossiers van ongevallen op de arbeidsweg, met tijdelijke arbeidsongeschiktheid, blijkt dat de fiets bovenaan staat, met 1.848 dossiers.
Verplaatsingen te voet en met de auto vervolledigen de top drie, met respectievelijk 1.642 dossiers en 1.178 dossiers.
Ook nieuwe vormen van mobiliteit nemen een belangrijke plaats in. Ethias registreerde 963 ongevallen met een elektrische fiets of speedpedelec en 480 ongevallen met een step, al dan niet elektrisch.
Die evolutie zien we ook op langere termijn. Sinds 2021 is het aantal schadegevallen met een elektrische fiets met 68 % gestegen. Het aantal schadegevallen met een elektrische step, speedpedelec of elektrische scooter nam in dezelfde periode toe met 74 %.
Oorzaken begrijpen om beter te voorkomen
Ook de analyse van de oorzaken levert nuttige inzichten op voor preventie.
Bij fietsers
- 58 % van de ongevallen wordt veroorzaakt door controleverlies,
- 23 % door uitglijden of vallen,
- 9 % door aanrijding met een ander voertuig.
Bij gebruikers van elektrische tweewielers (elektrische fiets, elektrische step, speedpedelec of elektrische scooter)
- 60 % van de ongevallen is het gevolg van controleverlies,
- 21 % van uitglijden,
- 11 % van een aanrijding met een ander voertuig.
Bij voetgangers
- 74 % van de ongevallen wordt veroorzaakt door uitglijden of vallen,
- 15 % door een ongecontroleerde of onverwachte beweging.
Bij automobilisten
- 60 % van de ongevallen wordt veroorzaakt door controleverlies,
- 31 % door aanrijding met een ander voertuig.
Deze gegevens tonen aan dat ongevallen op de arbeidsweg niet alleen verband houden met het verkeer of met de interacties tussen verschillende weggebruikers. Ze hebben ook te maken met de beheersing van het vervoermiddel, de aandacht voor de omgeving en het gedrag van weggebruikers tijdens het woon-werktraject.
Regionale verschillen
De analyse toont ook regionale verschillen in de verdeling van de ongevallen op de arbeidsweg met arbeidsongeschiktheid.
- 56 % van de dossiers wordt geregistreerd in Vlaanderen,
- 28 % in Wallonië,
- 16 % in Brussel.
Die verschillen hangen samen met de mobiliteitscontext in de regio’s, onder meer op het vlak van bevolkingsdichtheid, vervoersinfrastructuur en het gebruik van zachte mobiliteit.
Ongevallen voorkomen, maar ook terugkeer naar werk begeleiden
Voor Ethias tonen de inzichten uit deze studie aan dat preventie zich niet langer mag beperken tot acties vóór het ongeval.
Bij een maandenlange arbeidsongeschiktheid na letsels aan meerdere lichaamsdelen bestaat de uitdaging er ook in om de band met de werknemer te behouden, de werkhervatting voor te bereiden en het risico op terugval te beperken.
Via Ethias Solution begeleidt Ethias werkgevers tijdens het volledige traject.
Vóór het ongeval
- analyse van de risico’s die verband houden met mobiliteit;
- begeleiding bij het preventiebeleid;
- sensibilisering en opleidingen die afgestemd zijn op de realiteit op het terrein.
Na het ongeval
- de werknemer begeleiden bij een geleidelijke terugkeer naar het werk;
- re-integratieplannen uitwerken die afgestemd zijn op de individuele situatie;
- de acties coördineren van de verschillende partijen die betrokken zijn bij de werkhervatting;
- managers en teams begeleiden om de terugkeer van de medewerker voor te bereiden;
- maatregelen invoeren die een duurzame werkhervatting bevorderen en het risico op terugval helpen voorkomen.
Het doel is tegelijk de oorzaken én de gevolgen van ongevallen aan te pakken. Zo helpt Ethias de werkgevers hun werknemers duurzaam inzetbaar te houden.
“Ongevallen op de arbeidsweg kunnen niet langer als een bijkomstig fenomeen worden beschouwd. Onze analyses tonen aan dat ze vaak zwaardere gevolgen hebben dan ongevallen op de werkplek en dat een beperkt aantal dossiers een groot deel van de langdurige arbeidsongeschiktheid vertegenwoordigt. Dit type ongevallen voorkomen blijft dus essentieel. Maar preventie moet vandaag gepaard gaan met een bredere denkoefening over werkhervatting en professionele re-integratie. Dankzij de expertise van onze preventie- en re-integratieteams begeleiden we werkgevers in elke fase: risico’s begrijpen, de impact ervan beperken en een duurzame werkhervatting bevorderen wanneer er ondanks alles toch een ongeval gebeurt,” legt Steve Berger, Head of Prevention & Solution d’Ethias SA., uit.
Ethias_Solutions_Baromètre_AT_NL.pdf
PDF 2.1 MB
